Door Mathijs Dingjan op 18-12-2025
Heb jij weinig zelfrespect of een lage eigenwaarde?
Een lage eigenwaarde is één van de voornaamste redenen dat mensen worstelen met het vinden van een leuke relatie, een baan die bij hen past, of met voor zichzelf opkomen.
Een gebrek aan zelfrespect houdt je klein. Waarschijnlijk voel jij dit ook. Het knaagt aan je dat je niet je volledige potentie bereikt.
Gelukkig ben je op dit artikel gestuit. In dit artikel leer je namelijk hoe je je eigenwaarde vergroot, ook in relaties.
Inhoud van dit artikel:- Tip 1: Ken de betekenis van zelfrespect
- Tip 2: Weet dat een laag zelfrespect een functie heeft
- Tip 3: De oorzaken van weinig zelfrespect
- Tip 4: De wetenschappelijk bewezen methode om zelfrespect te ontwikkelen
- Tip 5: Begrijp de gevolgen van zelfkritiek
- Tip 6: Leer assertiviteit
- Tip 7: Denk na over je waarden
- Tip 8: Geef niet toe aan deze misvatting
- Tip 9: Geef je grenzen aan
- Tip 10: Zelfrespect vergroten met zelfliefde
- Geef jezelf het cadeau van compassie
Heb je trouwens mijn gratis rapport al gezien waarin je 31 kant-en-klare berichtjes krijgt om definitief zijn hart te veroveren? Ontdek deze 31 berichtjes en 'de 3 schakels in het mannenbrein' hier: Download de 31 berichtjes
Na het lezen van dit artikel kun je handelen vanuit liefde voor jezelf. Zonder jezelf op de kop te zitten of je door een man te laten kleineren.
Tip 1: Ken de betekenis van zelfrespect
Zelfrespect is eenvoudig te herkennen, maar lastig te omschrijven. Hoe zelfrespect zich uit is namelijk sterk afhankelijk van de situatie. Wat voor jou een beslissing uit zelfrespect is, is voor iemand anders in dezelfde situatie juist een teken van lage eigenwaarde.
Om je toch een idee te geven, volgt hier de definitie van zelfrespect.
De definitie van zelfrespect
Zelfrespect vormt de basis van alle beslissingen die je neemt, hoe je jezelf behandelt en wat je wel en niet pikt van andere mensen.
Heb je geen (of weinig) zelfrespect, dan kan dat grote gevolgen hebben voor je relaties, mentale gezondheid en geluk.
Daarom is het goed om te kijken hoe je zelfrespect herkent. Ik geef je graag een voorbeeld:
Het verhaal van Gerda en zelfrespect
Gerda date met een leuke man. Maar helaas is hij niet geïnteresseerd in een relatie. Gerda wil dat juist wel. En met hem naar bed gaan zonder relatie ziet ze eigenlijk niet zitten.
Wat kan Gerda het beste doen? Naar haar gevoelens luisteren en de man in kwestie zelfverzekerd (doch empathisch) mededelen dat ze niet meegaat in zijn avances. Doet ze dat niet? En duikt ze toch met hem het bed in? Dan betaalt ze daar een prijs voor.
Nee, het maakt haar geen zwak of slecht mens, maar het druist in tegen haar eigen gevoelens. Waardoor haar zelfrespect afneemt. Ze zet op dat moment de wens van haar date boven haar eigen gevoel en standpunt.
Wees gerust: het overkomt iedereen. Vaak gebeurt dit namelijk onbewust of is het gedrag van ‘pleasen’ aangeleerd.
Met zelfrespect de tegenaanval in?
Stel nu dat Gerda’s date haar een oneerbaar voorstel doet. Is het slim om boos te worden en hem te vertellen dat ze niet goedkoop is? Nee. Iemand met zelfrespect plaatst zich niet boven andere personen. Als Gerda zou zeggen dat hij haar goedkoop acht, zegt ze in feite ook dat er iets mis is met zijn gevoelens.
Ze kan beter zeggen: “Nee dank je. Ik begrijp dat je me aantrekkelijk vindt, maar ik heb alleen seks in een relatie. Dat is een persoonlijke keuze, en dit heeft niets met jou te maken.”
Hiermee maakt ze het haar keuze om niet met deze man tussen de lakens te duiken. In plaats van hem verwijten te maken.
Iemand verwijten maken zijn vaak – maar niet altijd – een symptoom van lage eigenwaarde. Dominantie komt vaak voort uit onzekerheid. En dat komt dan vaak weer voort uit nare ervaringen uit het verleden.
Wat kan er aan de hand zijn?
Stel dat Gerda heeft meegemaakt dat een man haar hart brak. Ze heeft nog steeds liefdesverdriet en baalt van de narcist waar ze mee te maken had. Natuurlijk is het logisch dat ze haar nieuwe date de wind van voren geeft! Haar eigenwaarde is tijdelijk lager door wat er eerder is gebeurd.
Maar… haar date heeft dat niet verdiend. Je hoeft je niet te verschuilen achter onderdanigheid, angst of een dominant masker. Iedereen heeft op bepaalde gebieden last van lage eigenwaarde. Misschien heeft Gerda moeite met dating, maar heeft ze enorm veel zelfvertrouwen in haar werk als advocaat.
Ik werk veel met vrouwen die succesvol zijn in het leven, maar worstelen met daten. Zij geven zichzelf de schuld dat het verschil in zelfvertrouwen in die gebieden erg groot kan zijn. Dat is niet terecht.
Je hebt simpelweg nooit geleerd hoe je zelfvertrouwen met mannen ontwikkelt.
Tip 2: Weet dat een laag zelfrespect een functie heeft
Heb je weleens nagedacht of er mogelijk voordelen kleven aan het hebben van weinig zelfrespect?
Ik begrijp het goed als dit niet het geval is. In onze westerse cultuur vinden we zelfvertrouwen immers erg belangrijk. Het idee dat laag zelfvertrouwen ergens goed voor is, vinden we in het Westen maar vreemd.
Maar in andere landen denken ze hier heel anders over. Zij zien het precies andersom. Denk aan Aziatische culturen. Daar is respect voor je meerdere vele malen belangrijker dan zelfrespect. Mensen worden afgerekend als ze weigeren onderdanig te zijn voor wie hoger op de ladder staat.
Wat ik wil zeggen, is dat laag zelfrespect een functie heeft voor de groep als geheel. Het is iets wat in de mens zit. En wat ons helpt om samen te werken, ook al zijn we het niet met elkaar eens.
Laten we teruggaan naar het voorbeeld van Gerda
Als ze een man date die geen relatie met haar wil, en zij vindt het vervelend, dan is het beter voor haar om het af te kappen.
Maar wat als ze hem meer respecteert dan zichzelf? Dan hoopt ze stiekem dat, als ze doet wat hij wil, hij toch een relatie wil. Deze inschatting ontstaat al snel als je een man heel leuk vindt of erg bewondert. Het is verleidelijk om je aan hem over te geven. Dit is een menselijk mechanisme als je iemand bewondert of liefhebt. Het is niets om je voor te schamen.
Het stemmetje van laag zelfrespect
Hoe vaak heb je weleens iets NIET gezegd tegen iemand, omdat je geen conflict wilde beginnen? Of omdat je niet onbeleefd wilde zijn? Of omdat je niet wilde overkomen als een onprettig of onaantrekkelijk persoon?
Dus: iemand doet iets tegen je zin > je hoort het stemmetje dat zegt dat boos worden niet sociaal is > je past je aan, aan de ander.
Merk op dat dit vooral geldt bij mensen waar we op gesteld zijn. Hoe meer we iemand bewonderen of liefhebben, hoe meer het stemmetje probeert om ons in de pas te houden. Jezelf op je kop geven omdat je pogingen doet om de vrede te bewaren? Dat vind ik belachelijk! Je doet iets positiefs voor iemand die je bewondert. Maar daardoor neem je een keuze die wellicht niet goed uitpakt voor jezelf. Daarom wil ik je leren hoe je keuzes maakt die jou op de lange termijn gelukkig maken.
Tip 3: De oorzaken van weinig zelfrespect
Het is goed voor de samenleving dat we leren om niet altijd boos te worden als we onze zin niet krijgen. Of als iets indruist tegen onze waarden.
Mensen om je heen zeggen misschien: “Oh, ze komt niet voor zichzelf op. Ze heeft weinig zelfrespect.” Alsof het iets slechts is om je aan te passen aan de omgeving om de vrede te bewaren.
Een betere manier om ernaar te kijken is: “Je bewaart de vrede, en dat is bewonderenswaardig. Maar als dit teveel tegen je eigen gevoel indruist, is het beter om voor jezelf op te komen.”
Hoe komt het dat sommige mensen te aandachtig luisteren naar het kritische stemmetje?
- Een dominante stijl van opvoeden. Als je ouders je snel en streng hebben gestraft, bouw je doorgaans meer zelfkritiek op. Ook heb je de neiging om jezelf aan te passen, om de vrede in huis te bewaren. Hierdoor cijfer je jezelf weg.
- Een eigenwijs karakter. De ene persoon is meegaander dan de ander. Ben je van nature dominant en niet meegaand? Dan moet jij jezelf vaker censureren om mee te kunnen.
- Traumatische ervaringen. Als iemand je iets aandoet tegen je wil, gaat je brein in de overlevingsstand. Je wordt niet boos, omdat je geen verdere pijn wilt riskeren. Deze overlevingsstrategie werkt, en beschermt je in het moment. Maar een trauma werkt het kritische stemmetje enorm in de hand.
- Sociale uitsluiting. Mensen die gepest of afgewezen zijn, ontwikkelen vaak sterke zelfkritiek.
- Nare ervaringen in relaties. Helaas krijg ik regelmatig e-mails van vrouwen die een relatie hadden met een narcist. Gaat iemand over je grenzen heen? Dan bouwt de woede zich op. Maar vaak komt die er pas uit als de relatie over is.
Wil je meer willen lezen over narcisme in relaties, lees dan dit artikel:
Dit is een incomplete lijst. Zoals je misschien begrijpt, kan elke ervaring waarbij jij je moet inhouden ertoe leiden dat je meer en vaker naar het stemmetje luistert. Nogmaals: dat is niet jouw fout. Je hebt niet gekozen voor wat je hebt meegemaakt.
Tip 4: De wetenschappelijk bewezen methode om zelfrespect te ontwikkelen
Bij de meeste mensen zit ingebakken om de lieve vrede met andere mensen te bewaren. Waardoor we tijdelijk onze eigen behoeften op de tweede plaats zetten.
Door je bewust te zijn van je zelfkritiek, kun je een andere keuze maken. Daarvoor heb je een aantal vaardigheden nodig. Zo is het belangrijk om te weten wat voor jou de beste keuze is om te groeien en gelukkig te zijn. Hoe je dit beslist, leer je later in dit artikel. Daarnaast leer ik je hoe je deze keuze voor jouw eigen behoeften het beste communiceert. En wat de beste manier is om met eventuele nare gevoelens om te gaan.
Maar eerst moet je leren om op te merken wat je voelt. Dit doe je door te leren hoe je jouw aandacht stuurt.
Als je namelijk niet je aandacht kunt sturen, ben je een speelbal van het bovengenoemde mechanisme. Het is nodig om mentaal op te merken dat je dit gedrag vertoont. Want zonder dat je het opmerkt, kun je het niet veranderen. Je kunt je zelfrespect alleen verhogen, als jij zelfkritiek kunt opmerken. Dit is de eerste stap.
Mindfullness helpt je ontdekken wat er in je omgaat
De wetenschappelijk bewezen manier om op te merken wat je voelt, heet mindfulness. Een vorm van meditatie. Je stuurt je aandacht naar fysieke sensaties of naar je emoties. Nee, dit is geen wondermiddel. Je merkt alleen op wat er in je omgaat. En soms voel je je er direct kalmer en beter door.
De oefening zit hem in bewustwording. Hoe beter je wordt in rustig opmerken wat er gaande is, hoe makkelijker het is om in te grijpen als je zelfkritiek uit de hand loopt.
Headspace is een app die uitstekend helpt bij het leren toepassen van mindfulness. Let op: Mindfulness is een vaardigheid. Het kost tijd om het te ontwikkelen.
Tip 5: Begrijp de gevolgen van zelfkritiek
Mensen met weinig zelfrespect betrekken van alles op zichzelf. Ze denken dat andere mensen hen zullen afwijzen, tenzij ze zich op een bepaalde manier gedragen.
Veel van hen zijn bang om voor zichzelf op te komen. Of te vertellen wat ze echt willen. Als jij daar last van hebt, wil ik je helpen om de vicieuze cirkel te doorbreken.
Zelfkritiek maakt het moeilijk om je emoties te voelen en ze te uiten.
Het is normaal gedrag om rekening met een ander te houden
Stel dat een man met je naar de Chinees wil. Jij haat Chinees eten. Maar je wilt de sfeer niet bederven. Dus ga je erin mee. De vraag is: is dat zo?
Stel dat jij tegen hem zegt: “Sorry, ik vind Chinees niet lekker. Zullen we naar een Italiaan gaan? Of thuis koken.” Dan moet hij wel echt een hork zijn als hij reageert met: “Nee. Ik wil Chinees en jij moet eten wat de pot schaft.”
Een man die je op waarde schat zal zeggen: “Oh, natuurlijk. Als jij Chinees niet lekker vindt, eten we toch iets anders?” Of in ieder geval met je overleggen wat een optie is waar jullie beiden gelukkig mee zijn.
Voor de duidelijkheid: rekening houden met elkaar is de norm in menselijke relaties. Deze man is geen heilige omdat hij je niet dwingt om naar de Chinees te gaan. Hij gedraagt zich op een normale, vriendelijke manier.
De gevolgen als jij niet vanuit zelfrespect handelt
Stel nu dat jij NIET zegt dat je Chinees eten niet lekker vindt. Wat zijn de gevolgen?
- Je eet iets wat je heel vies vindt.
- Je komt in een patroon waarin jij jezelf wegcijfert (en waarschijnlijk vaker dingen doet die je niet prettig vindt).
- Je verliest op den duur het contact met je behoeftes en gevoelens.
- Je ontdekt niet of deze man normaal en sociaal is. Of dat hij een botte hork is.
- De ander kan je moeilijker vertrouwen. Want als hij later leert dat jij bezwaren voor je houdt, kan hij zich ook gaan afvragen of je liegt wanneer je zegt iets wél prettig te vinden.
- Je ontneemt jezelf de kans om je op een prachtig niveau met iemand te verbinden.
Dit laatste is misschien wel de belangrijkste. Het is prachtig om te ervaren dat iemand geeft om je voorkeuren. En je steun wil geven. Dit zou de basis van elke relatie moeten zijn. Dit soort relaties zijn ondersteunend en helend. Als je eerder een slechte jeugd hebt gehad, of een trauma, of een relatie met een narcist… Als je deze steun toelaat, en je ziet dat andere mensen achter je staan, neemt de zelfkritiek ook langzaam af.
Tip 6: Leer assertiviteit
De vraag is: waarom is het zo moeilijk om toe te geven dat je Chinees niet lekker vindt? Je bent bang dat de sfeer wordt verpest.
Het voorbeeld klinkt heel onschuldig. Welke man wijst je nou af als je zegt dat je niet van Chinees eten houdt?
Helaas zijn er genoeg narcisten die je er flink van langs geven om de kleinste dingen. Ik zie de schrijnende gevallen elke dag in mijn mailbox. Of misschien waren je ouders heel streng of autoritair. “Eet je bord leeg!” Of: “Je eet maar wat de pot schaft?” Of: “Het maakt me niet uit dat je geen spruitjes lust! Ze zijn gezond!”
Leer zeggen wat je niet wilt
Door mindfulness-training leer je opmerken wat je voelt.
Merk je dat de gedachte aan Chinees eten je maag doet omkeren? En dat je gefrustreerd raakt als je het tijdens een date naar binnen moet schuiven? Zeg dat dan tegen die man. Ook al vind je dat een beetje eng. 95% van alle mannen zal dit gewoon accepteren en voorstellen iets anders te eten.
Maar als hij je hierom afwijst, is dit niet de man voor jou. Je wilt immers iemand die je accepteert zoals je bent. Je hebt dus alleen maar baat bij assertiviteit.
- Of je ontdekt dat deze man je respecteert en je ondersteunt,
- Of je ontdekt dat hij een eikel is, die je aandacht niet waard is.
Tip 7: Denk na over je waarden
Bekijk eens de volgende video:
Iedereen heeft ideeën over wat hij of zij zoekt in een partner. Vaak gaat dit over haarkleur, een goede baan, lengte, dik of dun, geld op de bank of de grootte van bepaalde lichaamsdelen. Maar heb je ook nagedacht over wat je aantrekkelijk vindt qua innerlijk?
Denk aan:
- Eerlijkheid
- Vrijgevigheid
- Vriendelijk
- Avontuurlijk
- Intellectueel
- Sportief
- Ondernemend
- Open minded
- Liefhebber van muziek.
Als je gedeelde waarden hebt, komen jullie dichter tot elkaar. Stel dat jij en je partner erg verschillend zijn op een heleboel vlakken, dan zorgt dat soms voor frictie. Daarom is het belangrijk dat jullie met elkaars verschillen kunnen leven.
Je kunt niet alles krijgen wat je wilt in één partner. Maar je kunt wel vaststellen wat je op zijn minst nodig hebt.
Deze zelfkennis en de durf om te gaan voor wat je wilt, zijn net zo goed kenmerken van zelfrespect. En ze kunnen je helpen bij het nemen van de beslissing om assertief te zijn.
Tip 8: Geef niet toe aan deze misvatting
Ik wil een grote misvatting over zelfrespect uit de weg ruimen.
Sommige mensen denken dat mensen met veel eigenwaarde héél assertief en koppig zijn.
Dat, wanneer de man uit het voorbeeld naar de Chinees wil en jij niet, je boos op hem moet worden. Of hem net zo lang onder druk moet zetten tot hij overstag gaat. Mensen onder druk zetten om te krijgen wat je wilt, zorgt ervoor dat zij zichzelf wegcijferen om de vrede te bewaren. Of uiteindelijk bij je weglopen.
Zoals je hebt geleerd zal iemand met zelfvertrouwen niet zwichten onder deze druk. In plaats daarvan trek je mensen aan die juist te snel toegeven. Omdat ze eerder hebben geleerd dat dit de enige manier is om met anderen om te gaan. Dit leidt voor beide partners niet tot een bevredigende relatie. Steun voor elkaar is vele malen belangrijker dan je zin krijgen.
Dit is dus een waarschuwing. Merk je dat jij je koppig gedraagt? Kijk dan of je mogelijk beter af bent met een ander die je wel kan ondersteunen bij wat je wilt.
Tip 9: Geef je grenzen aan
Ruzies goedmaken is een enorm belangrijke vaardigheid in relaties. Niet voor niets heb ik een lang artikel geschreven over het oplossen van relatieproblemen.
Denk aan vaardigheden als:
- Luisteren om te begrijpen
- Het maken van oprechte excuses
- Het nemen van verantwoordelijkheid als je te ver bent gegaan
- Maar ook aangeven wat je grenzen zijn.
Vooral dit laatste, grenzen aangeven, helpt je bij het krijgen van meer zelfrespect. Hoe? Omdat je juist een positieve feedback-loop in je brein begint. Want geef je aan dat iets je te ver gaat? Dan zul je merken dat in meer dan 95% van de gevallen je partner begrip toont.
Hierdoor voel jij je veiliger in je relatie, want je ziet dat je je grenzen kan aangeven en dat ze worden gerespecteerd. Met als gevolg? Dat je vervolgens je grenzen nog makkelijker en eerder durft aan te geven.
Tip 10: Zelfrespect vergroten met zelfliefde
Wat als je het moeilijk vindt om je grenzen aan te geven? Dan heb ik een simpele meditatie voor je.
Ga rustig zitten op een stoel. Zorg dat je niet afgeleid wordt. En spreek langzaam de volgende zinnen uit, zoals je ze zou uitspreken tegen je beste vriendin:
“Ik wens je veel wijsheid en moed in je omgang met mannen. Dat jij je grenzen herkent. En het aandurft om ze te laten horen. Als hij ze niet respecteert, geen zorgen. Er is altijd een man te vinden die dit wel doet.
Het gaat om het vinden van een man die bij je past en die jou net zo liefdevol behandelt als jij hem. Als hij dat niet is, laat je hem liefdevol gaan. Want je hoeft niet om te gaan met mensen die willen dat je hen gehoorzaamt.
Ik zie de nuchtere lezeressen al met hun ogen rollen. “Waarom zou ik dit in godsnaam hardop tegen mezelf zeggen?”
Omdat het langzaam en met medeleven uitspreken van dit soort wensen, tegenwicht biedt aan het vervelende stemmetje van de zelfkritiek.
Geef jezelf het cadeau van compassie
Het kritische stemmetje in je hoofd zal misschien nooit helemaal verdwijnen. Maar ervoor kiezen om jezelf het beste te gunnen, doet zijn invloed wel afnemen. En dat helpt om keuzes te maken waar jij het meeste aan hebt.
Nu heb ik nog een belangrijke vraag voor jou: wil jij leren hoe je een liefdevolle relatie opbouwt met de man van je dromen? Een relatie waarin jij zelfverzekerd in je schoenen durft te staan, waardoor jullie op een liefdevolle en respectvolle manier naar elkaar toegroeien? Waarin je je grenzen durft aan te geven?
Dan stel ik voor dat je mijn e-book over het Mannenbrein downloadt. Ik heb dit opgesteld om vrouwen zoals jij te helpen bij het vinden (en houden!) van de ware liefde.
Je leert wat de drie belangrijkste schakels zijn om een gelukkige relatie te krijgen en te houden. Je leert onder andere hoe je jouw zelfvertrouwen, eigenwaarde en zelfliefde laat toenemen. Wat je onweerstaanbaar maakt voor een man.
Het enige wat je hoeft te doen, is hieronder je mailadres achterlaten. Dan stuur ik mijn e-book direct (en helemaal gratis) naar je inbox.
› Ja, stuur me 'de 3 schakels in zijn mannenbrein' nu gratis!
Oh, en vergeet hieronder je gratis download niet ;)
Liefs,
Mathijs Dingjan
Schrijf een reactie